परीक्षार्थीहरूका लागि निर्देशनहरू:
- सबै प्रश्नहरू अनिवार्य छन्।
- जहाँ 'अथवा' दिइएको छ, त्यहाँ कुनै एक मात्र प्रश्नको उत्तर दिनुहोस्।
- उत्तर स्पष्ट, क्रमबद्ध र सफा अक्षरमा लेख्नुहोस्।
- नक्सा सम्बन्धी प्रश्नमा आवश्यक संकेत (Index) अनिवार्य रूपमा प्रयोग गर्नुहोस्।
प्रश्नपत्रको रूपरेखा
- समूह (क): अति छोटो उत्तर आउने प्रश्नहरू (११ अंक)
- समूह (ख): छोटो उत्तर आउने प्रश्नहरू (३६ अंक)
- समूह (ग): लामो उत्तर आउने प्रश्नहरू (२८ अंक)
समूह (क) - अति छोटो उत्तर आउने प्रश्नहरू
११ × १ = ११ (प्रत्येकको एक वाक्यमा उत्तर दिनुहोस्)
- हाम्रो राष्ट्रिय गौरवको कुनै एक महत्व लेख्नुहोस्।
- विकासका पूर्वाधारलाई दिगो र टिकाउ बनाउन के गर्नुपर्छ? कुनै एक बुँदामा लेख्नुहोस्।
- घरेलु हिंसाको कुनै एक पारिवारिक असर लेख्नुहोस्।
- अन्धविश्वास हटाउन सहयोग गर्ने एउटा सन्देश लेख्नुहोस्।
- वि.सं. २००७ को दिल्ली सम्झौता कुन कुन पक्षबीच भएको थियो?
- पिस्कर हत्याकाण्डपछि नेपालको राजनीतिमा परेको एउटा तत्कालीन असर लेख्नुहोस्।
- कर छली गर्नु किन गैरकानुनी कार्य हो? एक वाक्यमा लेख्नुहोस्।
- वैदेशिक रोजगारीबाट फर्केकाले सिकेको सीप स्वदेशमा कसरी उपयोग गर्न सकिन्छ?
- अन्तर्राष्ट्रिय न्यायालयको एउटा प्रमुख कार्य लेख्नुहोस्।
- स्थानीयकरण भन्नाले के बुझिन्छ?
- स्वस्थ जीवनशैलीको एउटा आधार लेख्नुहोस्।
समूह (ख) - छोटो उत्तर आउने प्रश्नहरू
९ × ४ = ३६ (समीक्षात्मक र विश्लेषणात्मक उत्तर दिनुहोस्)
प्रश्न १२: विविधता र अवसर
नेपालको जातीय, भाषिक र सांस्कृतिक विविधता अभिशाप होइन, अवसर हो—उदाहरणसहित स्पष्ट पार्नुहोस्।
प्रश्न १३: संघीयताका परिवर्तनहरू
नेपालमा संघीयताले ल्याएका चारवटा सकारात्मक परिवर्तन उल्लेख गर्नुहोस्।
प्रश्न १४: कार्यक्रम योजना (राष्ट्रिय दिवस)
कुनै एक राष्ट्रिय दिवसलाई विद्यालयस्तरमा भव्य र सभ्य रूपमा मनाउने कार्यक्रमको छोटो योजना बनाउनुहोस्।
प्रश्न १५: प्रेरणा वा लोक संस्कृति (अथवा)
कुनै एक अन्तर्राष्ट्रिय व्यक्तित्वबाट पाएको प्रेरणा तपाईंको जीवनमा कसरी उपयोग भएको छ?
अथवा
हाम्रो लोकगीत, लोकबाजा र लोकनृत्य संरक्षणमा स्थानीय समुदायको भूमिका स्पष्ट पार्नुहोस्।
अथवा
हाम्रो लोकगीत, लोकबाजा र लोकनृत्य संरक्षणमा स्थानीय समुदायको भूमिका स्पष्ट पार्नुहोस्।
प्रश्न १६: सामाजिक समस्या समाधानका चुनौती
सामाजिक समस्या समाधानमा सरकार तथा विभिन्न संघसंस्थाको प्रयास हुँदाहुँदै पनि समस्या समाधान किन प्रभावकारी हुन सकेको छैन? कारणसहित लेख्नुहोस्।
प्रश्न १७: न्यायपालिकाको भूमिका
न्यायपालिकाका चारवटा प्रमुख कार्य उल्लेख गर्नुहोस्।
प्रश्न १८: हावापानी तुलना
समशीतोष्ण तटीय हावापानी र समशीतोष्ण मरुस्थलीय हावापानीबीच चार फरक बुँदा लेख्नुहोस्।
प्रश्न १९: जलवायु संस्था र सुझाव
विश्व जलवायु संस्थाले नेपालको मौसम तथा जलवायु क्षेत्रमा पुर्याउन सक्ने सहयोगबारे आफ्ना सुझाव प्रस्तुत गर्नुहोस्।
प्रश्न २०: स्वस्थ जीवनशैली
स्वस्थ जीवनशैली कायम राख्न अपनाउनुपर्ने चार उपायहरू लेख्नुहोस्।
समूह (ग) - लामो उत्तर आउने प्रश्नहरू
४ × ७ = २८ (विस्तृत व्याख्या र समीक्षा गर्नुहोस्)
प्रश्न २१: एउटा सचेत र जिम्मेवार उपभोक्ताका रूपमा तपाईंले निर्वाह गर्दै आएको भूमिकाको समीक्षा गर्नुहोस्।
प्रश्न २२ (नक्सा कार्य): नेपालको नक्सा बनाएर निम्न स्थानहरू उचित संकेत प्रयोग गरी देखाउनुहोस्:
- 🏔️ अन्नपूर्ण हिमाल
- 💧 दामोदर कुण्ड
- ⛰️ कञ्चनजङ्घा
- 🐅 चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज
अथवा
दक्षिण अमेरिकाको नक्सा बनाई निम्न स्थानहरू उचित संकेत प्रयोग गरी देखाउनुहोस्:
- 🏔️ एन्डिज पर्वतमाला
- 🌵 आटाकामा मरुभूमि
- 🌿 पम्पास घाँसे मैदान
- 🌊 टिटिकाका ताल
प्रश्न २३: प्रथम विश्वयुद्धका तत्कालीन कारणहरू उल्लेख गर्नुहोस्। साथै यस युद्धको परिणामस्वरूप अधिनायकवादको उदय कसरी भयो? आफ्ना विचार प्रस्तुत गर्नुहोस्।
प्रश्न २४: जीवन बीमा के हो? यसको महत्व स्पष्ट पार्दै विदेशमा रहेका दाजुलाई जीवन बीमाको आवश्यकता सम्झाउँदै एउटा चिठी लेख्नुहोस्।
"शिक्षा नै भविष्यको आधार हो। मिहिनेतका साथ अध्ययन गरौँ र देशको जिम्मेवार नागरिक बनौँ।"