नेपालको विद्यालय शिक्षाको रूपान्तरण: परीक्षामुखी प्रणालीबाट सीपमुखी, प्रयोगात्मक र जीवनोपयोगी शिक्षातर्फको मार्गचित्र

नेपालको वर्तमान शिक्षा प्रणाली लामो समयदेखि सैद्धान्तिक ज्ञान र परीक्षामा आधारित नतिजालाई मात्र शैक्षिक सफलताको अन्तिम मानक मान्दै आएको छ। राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय श्रम बजारको बदलिँदो स्वरूप र सीपमूलक शिक्षाको आवश्यकता। विषयसूची पृष्ठभूमि: शैक्षिक योग्यता, श्रम बजारको सङ्कट र गुणस्तरीय शिक्षाको दार्शनिक आधार ने पालको वर्तमान शिक्षा प्रणाली लामो समयदेखि सैद्धान्तिक ज्ञान र परीक्षामा आधारित नतिजालाई मात्र शैक्षिक सफलताको अन्तिम मानक मान्दै आएको छ। राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय श्रम बजारको बदलिँदो स्वरूप, प्रविधिको द्रुत विकास र २१औं शताब्दीका लागि आवश्यक पर्ने आलोचनात्मक तथा प्राविधिक सीपहरूको माग बढ्दै जाँदा, नेपालको परम्परागत घोन्ते विद्या (Rote Learning) र प्रमाणपत्रमुखी शिक्षा प्रणालीले गम्भीर संरचनात्मक सङ्कटको सामना गरिरहेको छ। नेपालमा हरेक वर्ष करिब ४ लाख युवाहरू श्रम बजारमा प्रवेश गर्दछन्, तर शैक्षिक योग्यता र श्रम बजारको मागबीचको गहिरो खाडल (Skills Mismatch) का कारण अधिकांश युवाहरू स्वदेशमा रोजगारी पाउन वञ्चित छन्। विभिन्न अध्ययन तथा अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सङ्गठन (ILO) को तथ्याङ…